{"id":101730,"date":"2026-02-19T16:33:25","date_gmt":"2026-02-19T14:33:25","guid":{"rendered":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/?p=101730"},"modified":"2026-02-19T16:33:25","modified_gmt":"2026-02-19T14:33:25","slug":"cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/","title":{"rendered":"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignleft size-full wp-image-101731\" src=\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg\" alt=\"\" width=\"358\" height=\"202\" srcset=\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg 358w, https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 358px) 100vw, 358px\" \/><\/a>Cercet\u0103torii de la <strong>Universitatea de Stat din Novosibirsk<\/strong> (<strong>NSU<\/strong>) au descoperit dovezi conving\u0103toare ale unei proceduri chirurgicale extrem de sofisticate, efectuate acum aproximativ 2.500 de ani pe o femeie din cultura <strong>Pazyryk<\/strong>. Folosind imagistica avansat\u0103 prin tomografie computerizat\u0103 (<strong>CT<\/strong>), oamenii de \u0219tiin\u021b\u0103 au identificat urmele unei interven\u021bii chirurgicale complexe de reconstruc\u021bie a maxilarului, care pune la \u00eendoial\u0103 \u00een\u021belegerea actual\u0103 a medicinei antice din epoca fierului. Descoperirea a fost f\u0103cut\u0103 \u00een timpul unui studiu detaliat al unui craniu recuperat din cimitirul Upper Kaljin-2 de pe Platoul Ukok din Republica Altai. Situl funerar apar\u021bine culturii Pazyryk, o civiliza\u021bie din epoca scitic\u0103, cunoscut\u0103 pentru mormintele sale &#8222;\u00eenghe\u021bate&#8221; remarcabil de bine conservate, dat\u00e2nd din secolele VI-III \u00ee.Hr.<\/p>\n<p>Examinarea a fost efectuat\u0103 la Laboratorul de Medicin\u0103 Nuclear\u0103 \u0219i Inovatoare al Universit\u0103\u021bii Na\u021bionale de Stat din Carolina de Nord, folosind un scaner CT Philips MX 16. Tehnologia le-a permis cercet\u0103torilor s\u0103 \u00eendep\u0103rteze digital \u021besutul moale conservat care anterior ascundea structurile osoase ale craniului. Potrivit lui <strong>Vladimir Kanygin<\/strong>, \u0219eful laboratorului, imagistica CT a ac\u021bionat ca o &#8222;ma\u0219in\u0103 a timpului&#8221;, permi\u021b\u00e2nd acces nedistructiv la detalii anatomice ascunse timp de milenii. Scanarea a produs 551 de sec\u021biuni ultra-sub\u021biri (grosime de 0,75 mm), gener\u00e2nd o reconstruc\u021bie 3D precis\u0103 a craniului pentru o analiz\u0103 antropologic\u0103 \u0219i medical\u0103 complet\u0103.<\/p>\n<p>Rezultatele au fost extraordinare. Imaginile CT au relevat c\u0103 femeia suferise o leziune cranian\u0103 semnificativ\u0103 \u00een timpul vie\u021bii. Osul temporal drept prezenta o fractur\u0103 prin depresiune de aproximativ 6-8 milimetri. Cel mai critic aspect a fost c\u0103 trauma i-a distrus articula\u021bia temporomandibular\u0103 dreapt\u0103 (ATM), deplas\u00e2nd maxilarul \u0219i rup\u00e2nd ligamente. O astfel de ran\u0103 ar fi l\u0103sat-o incapabil\u0103 s\u0103 mestece sau s\u0103 vorbeasc\u0103 corect. F\u0103r\u0103 interven\u021bie medical\u0103, supravie\u021buirea ar fi fost pu\u021bin probabil\u0103. Cu toate acestea, cercet\u0103torii au descoperit dovezi incontestabile ale unei interven\u021bii chirurgicale. Dou\u0103 canale osoase \u00eenguste, perforate cu precizie &#8211; fiecare cu diametrul de aproximativ 1,5 mm &#8211; au fost g\u0103site intersect\u00e2ndu-se \u00een unghi drept \u00een zona articula\u021biei. Un canal trecea prin capul maxilarului inferior, iar cel\u0103lalt prin procesul zigomatic al osului temporal. \u00cen jurul acestor g\u0103uri, cre\u0219terea osoas\u0103 \u00een form\u0103 de inel indica vindecarea, dovedind c\u0103 procedura a fost efectuat\u0103 c\u00e2t timp femeia era \u00een via\u021b\u0103.<\/p>\n<p>\u0218i mai remarcabil este faptul c\u0103 \u00een interiorul canalelor au fost g\u0103site urme de material organic elastic &#8211; posibil p\u0103r de cal sau tendon de animal. Acest material a func\u021bionat probabil ca o ligatur\u0103 chirurgical\u0103 primitiv\u0103, stabiliz\u00e2nd articula\u021bia \u0219i ac\u021bion\u00e2nd efectiv ca o form\u0103 timpurie de fixare protetic\u0103. Precizia chirurgical\u0103 a fost uimitoare. Interven\u0163ia a fost lin\u0103 \u0219i controlat\u0103, iar remodelarea osoas\u0103 a ar\u0103tat c\u0103 pacientul a supravie\u021buit suficient de mult timp pentru ca o vindecare semnificativ\u0103 s\u0103 aib\u0103 loc. O confirmare suplimentar\u0103 a supravie\u021buirii sale a venit din asimetria dentar\u0103. Partea st\u00e2ng\u0103 a maxilarului prezenta uzur\u0103 sever\u0103, molari ciobi\u021bi \u0219i modific\u0103ri inflamatorii \u00een jurul r\u0103d\u0103cinilor &#8211; semne clare ale suprasolicit\u0103rii prelungite. \u00centre timp, partea dreapt\u0103, r\u0103nit\u0103, prezenta o conservare relativ mai bun\u0103. Acest model sugereaz\u0103 c\u0103, de\u0219i articula\u021bia reconstruit\u0103 a func\u021bionat, mastica\u021bia pe partea afectat\u0103 a r\u0103mas probabil dureroas\u0103. Constat\u0103rile reprezint\u0103 ceea ce ar putea fi primul caz documentat \u00een literatura \u0219tiin\u021bific\u0103 de reconstruc\u021bie a articula\u021biei temporomandibulare efectuat\u0103 \u00een antichitate.<\/p>\n<p>De\u0219i circumstan\u021bele exacte ale r\u0103nii ini\u021biale r\u0103m\u00e2n necunoscute, cercet\u0103torii speculeaz\u0103 c\u0103 ar fi putut fi cauzat\u0103 de o c\u0103dere de pe un cal sau de la \u00een\u0103l\u021bime. Ceea ce este clar este c\u0103 toat\u0103 comunitatea ei nu a abandonat-o dup\u0103 o traum\u0103 grav\u0103. \u00cen schimb, medicii din antichitate au efectuat o opera\u021bie complex\u0103 din punct de vedere tehnic, care i-a restabilit func\u021biile esen\u021biale &#8211; vorbirea \u0219i alimenta\u021bia &#8211; \u0219i i-a prelungit via\u021ba. Aceast\u0103 descoperire ne schimb\u0103 semnificativ \u00een\u021belegerea asupra medicinei siberiene antice. Departe de a fi primitivi, poporul Pazyryk a demonstrat inova\u021bii chirurgicale, cuno\u0219tin\u021be anatomice \u0219i abilit\u0103\u021bi tehnice care rivalizau cu alte civiliza\u021bii antice avansate.<\/p>\n<p>Femeia s-a adaptat prin mutarea majorit\u0103\u021bii sarcinii pe partea st\u00e2ng\u0103 pentru o perioad\u0103 extins\u0103 &#8211; posibil luni sau chiar ani. Exper\u021bii estimeaz\u0103 c\u0103 femeia avea \u00eentre 25 \u0219i 30 de ani \u00een momentul mor\u021bii, ceea ce reprezenta o v\u00e2rst\u0103 matur\u0103 pentru epoca ei.<\/p>\n<p>Cimitirul Upper Kaljin-2 a fost descoperit \u00een 1994 de arheologul <strong>Vyacheslav Molodin<\/strong> pe \u00eendep\u0103rtatul Platou Ukok. Situl include mai multe kurgane (movile funerare) de dimensiuni reduse, dintre care dou\u0103 au fost nemodificate \u0219i au scos la iveal\u0103 artefacte excep\u021bional de bine conservate. \u00cenmorm\u00e2ntarea femeii a fost neobi\u0219nuit\u0103. Spre deosebire de alte morminte din Pazyryk pline cu obiecte funerare, morm\u00e2ntul ei nu con\u021binea obiecte semnificative, cu excep\u021bia unei peruci tradi\u021bionale tipice femeilor din Pazyryk.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cercet\u0103torii de la Universitatea de Stat din Novosibirsk (NSU) au descoperit dovezi conving\u0103toare ale unei proceduri chirurgicale extrem de sofisticate, efectuate acum aproximativ 2.500 de ani pe o femeie din cultura Pazyryk. Folosind imagistica avansat\u0103 prin tomografie computerizat\u0103 (CT), oamenii &#8230; <\/p>\n<p class=\"read-more-container\"><a title=\"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani\" class=\"read-more button\" href=\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#more-101730\" aria-label=\"Cite\u0219te mai multe despre Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani\">Cititi mai multe<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":101731,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6],"tags":[658,2647,4748,6981,16768,1043,16154,16233,5255,107,9794,20486,18826,9952,20485,2250],"class_list":["post-101730","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-medicina","tag-3d","tag-accident","tag-arheolog","tag-artefacte","tag-articulatie","tag-chirurgie","tag-ct","tag-epoca-fierului","tag-maxilar","tag-medici","tag-medicina","tag-molari","tag-morminte","tag-novosibirsk","tag-pazyryk","tag-universitate","resize-featured-image"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v23.3 (Yoast SEO v24.2) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani - Secretele lui Lovendal<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ro_RO\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Cercet\u0103torii de la Universitatea de Stat din Novosibirsk (NSU) au descoperit dovezi conving\u0103toare ale unei proceduri chirurgicale extrem de sofisticate, efectuate acum aproximativ 2.500 de ani pe o femeie din cultura Pazyryk. Folosind imagistica avansat\u0103 prin tomografie computerizat\u0103 (CT), oamenii ... Cititi mai multe\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Secretele lui Lovendal\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/secreteleluilovendal\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-02-19T14:33:25+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"358\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"202\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Scris de\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Timp estimat pentru citire\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minute\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/person\/088691de5dfc346bb0c023e1e52ef5d9\"},\"headline\":\"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani\",\"datePublished\":\"2026-02-19T14:33:25+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-19T14:33:25+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/\"},\"wordCount\":848,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg\",\"keywords\":[\"3D\",\"accident\",\"arheolog\",\"artefacte\",\"articula\u0163ie\",\"chirurgie\",\"CT\",\"epoca fierului\",\"maxilar\",\"medici\",\"Medicina\",\"molari\",\"morminte\",\"Novosibirsk\",\"Pazyryk\",\"universitate\"],\"articleSection\":[\"Medicina\"],\"inLanguage\":\"ro-RO\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/\",\"url\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/\",\"name\":\"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani - Secretele lui Lovendal\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg\",\"datePublished\":\"2026-02-19T14:33:25+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-19T14:33:25+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ro-RO\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ro-RO\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg\",\"width\":358,\"height\":202},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#website\",\"url\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/\",\"name\":\"Secretele lui Lovendal\",\"description\":\"Site de secrete, stiinta si metafizica - din 2008 -\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"ro-RO\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#organization\",\"name\":\"Secretele lui Lovendal\",\"url\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ro-RO\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/cropped-SLL-iun-2024-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/cropped-SLL-iun-2024-1.jpg\",\"width\":771,\"height\":240,\"caption\":\"Secretele lui Lovendal\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/secreteleluilovendal\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/person\/088691de5dfc346bb0c023e1e52ef5d9\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"ro-RO\",\"@id\":\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ecb9cd41f5f63c9c9b989999a59f6e2639a865ec361e9db054db0679a8f341c2?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ecb9cd41f5f63c9c9b989999a59f6e2639a865ec361e9db054db0679a8f341c2?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\"]}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani - Secretele lui Lovendal","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/","og_locale":"ro_RO","og_type":"article","og_title":"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani","og_description":"Cercet\u0103torii de la Universitatea de Stat din Novosibirsk (NSU) au descoperit dovezi conving\u0103toare ale unei proceduri chirurgicale extrem de sofisticate, efectuate acum aproximativ 2.500 de ani pe o femeie din cultura Pazyryk. Folosind imagistica avansat\u0103 prin tomografie computerizat\u0103 (CT), oamenii ... Cititi mai multe","og_url":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/","og_site_name":"Secretele lui Lovendal","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/secreteleluilovendal","article_published_time":"2026-02-19T14:33:25+00:00","og_image":[{"width":358,"height":202,"url":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Scris de":"admin","Timp estimat pentru citire":"5 minute"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/person\/088691de5dfc346bb0c023e1e52ef5d9"},"headline":"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani","datePublished":"2026-02-19T14:33:25+00:00","dateModified":"2026-02-19T14:33:25+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/"},"wordCount":848,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg","keywords":["3D","accident","arheolog","artefacte","articula\u0163ie","chirurgie","CT","epoca fierului","maxilar","medici","Medicina","molari","morminte","Novosibirsk","Pazyryk","universitate"],"articleSection":["Medicina"],"inLanguage":"ro-RO"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/","url":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/","name":"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani - Secretele lui Lovendal","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg","datePublished":"2026-02-19T14:33:25+00:00","dateModified":"2026-02-19T14:33:25+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#breadcrumb"},"inLanguage":"ro-RO","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ro-RO","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2026\/02\/chirurgie-antica.jpg","width":358,"height":202},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/cercetatorii-au-descoperit-o-interventie-chirurgicala-avansata-din-epoca-fierului-efectuata-in-urma-cu-2-500-de-ani\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Cercet\u0103torii au descoperit o interven\u021bie chirurgical\u0103 avansat\u0103 din epoca fierului, efectuat\u0103 \u00een urm\u0103 cu 2.500 de ani"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#website","url":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/","name":"Secretele lui Lovendal","description":"Site de secrete, stiinta si metafizica - din 2008 -","publisher":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"ro-RO"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#organization","name":"Secretele lui Lovendal","url":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ro-RO","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/cropped-SLL-iun-2024-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/cropped-SLL-iun-2024-1.jpg","width":771,"height":240,"caption":"Secretele lui Lovendal"},"image":{"@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/secreteleluilovendal"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/person\/088691de5dfc346bb0c023e1e52ef5d9","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"ro-RO","@id":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ecb9cd41f5f63c9c9b989999a59f6e2639a865ec361e9db054db0679a8f341c2?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/ecb9cd41f5f63c9c9b989999a59f6e2639a865ec361e9db054db0679a8f341c2?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52"]}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=101730"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":101732,"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/101730\/revisions\/101732"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/media\/101731"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=101730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=101730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.lovendal.ro\/wp52\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=101730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}